Aretaieio Hospital, a member of the HHG Group, has been officially accredited with the internationally recognized CHKS Accreditation Standard of the United Kingdom, which is considered one of the leading standards for evaluation and quality assurance in the field of healthcare worldwide.
Οι φυσιολογικές βαλβίδες είναι λεπτές και λείες και ο ρόλος τους είναι να κατευθύνουν το αίμα στις κοιλότητες της καρδιάς. Με την πάροδο του χρόνου όμως, οι πτυχές τους μπορεί να παχυνθούν και να γίνουν δύσκαμπτες, με αποτέλεσμα να είναι πιο δύσκολο να ανοίξουν (στένωση) ή να κλείσουν τελείως (ανεπάρκεια).
Εκ γενετής ανωμαλίες, λοιμώξεις και ρευματικός πυρετός επίσης προσβάλλουν τις βαλβίδες και πιο συχνά την αορτική και την μιτροειδή. Οι προσβεβλημένες βαλβίδες δυσχεραίνουν το έργο της καρδιάς. Η πρόπτωση της μιτροειδούς βαλβίδας γνωστή και ως μυξωματώδης εκφύλιση ή σύνδρομο του Barlow, είναι η πιο συχνή αιτία ανεπάρκειας μιτροειδούς στο δυτικό κόσμο, με συχνότητα εμφάνισης 2,5% - 5% στο γενικό πληθυσμό. Η πρόπτωση της μιτροειδούς είναι συχνότερη στις νεαρές γυναίκες αλλά η ανάγκη για χειρουργική αντιμετώπιση αυξάνει ανάλογα με την ηλικία και κυρίως σε άντρες άνω των 50 ετών.
Η πρόπτωση της μιτροειδούς είναι πρωταρχικά νόσος των γλωχίνων οι οποίες παχύνονται και αποκτούν περίσσεια ιστού. Η αύξηση της επιφάνειας των γλωχίνων δημιουργεί πρόπτωση στον αριστερό κόλπο κατά τη διάρκεια της συστολής. Οι τενόντιες χορδές επιμηκύνονται και λεπταίνουν εξαιτίας των παθολογικά υψηλών δυνάμεων που τους ασκούνται λόγω της αύξησης του μεγέθους των γλωχίνων. Έτσι γίνονται επιρρεπείς σε ρήξη. Επίσης ο δακτύλιος της μιτροειδούς διευρύνεται και μπορεί να διπλασιαστεί ή και να τριπλασιαστεί σε μέγεθος. Οι θηλοειδείς μύες επιμηκύνονται. Ιστολογικά υπάρχει βλάβη στο συνδετικό ιστό των γλωχίνων και αντικατάστασή τους από μυξωματώδες υλικό.
Πλαστική μιτροειδούs
Ασθενείς συμπτωματικοί με σοβαρού βαθμού ανεπάρκεια μιτροειδούς εξαιτίας πρόπτωσης πρέπει να αντιμετωπίζονται χειρουργικά με πλαστική μιτροειδούς βαλβίδας. Το ίδιο ισχύει και για ασθενείς με σοβαρού βαθμού ανεπάρκεια μιτροειδούς και δυσλειτουργία της αριστερής κοιλίας.
Ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή πρόσφατης έναρξης σε υπόβαθρο χρόνιας ανεπάρκειας μιτροειδούς, έχουν ένδειξη χειρουργικής αντιμετώπισης. Οι πιθανότητες απινίδωσης και επαναφοράς του φλεβοκομβικού ρυθμού είναι υψηλές αν η κολπική μαρμαρυγή είναι εγκατεστημένη για μικρότερο διάστημα των έξι μηνών.
Ασθενείς με σημαντικού βαθμού ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας εξαιτίας πρόπτωσης, μπορούν να υποβληθούν είτε σε πλαστική είτε σε αντικατάσταση της βαλβίδας.
Η πλαστική έχει σημαντικά καλύτερα αποτελέσματα όσον αφορά στην εγχειρητική θνητότητα, νοσηρότητα και μακροχρόνια επιβίωση. Η πιθανή εξήγηση είναι ότι η πλαστική επέμβαση διατηρεί τη γεωμετρία και τη λειτουργικότητα της αριστερής κοιλίας πιο κοντά στο φυσιολογικό. Κατά την πλαστική, η μιτροειδής βαλβίδα παραμένει στη θέση της και επισκευάζεται, ενώ αντίθετα κατά την αντικατάσταση αφαιρείται και αντικαθίσταται από μια προσθετική βαλβίδα.
Η αντικατάσταση μπορεί να γίνει με δύο τρόπους. Η κλασική μέθοδος και πιο διαδεδομένη ακόμη και σήμερα, είναι η πλήρης εκτομή των γλωχίνων της βαλβίδας και των τενόντιων χορδών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την αλλαγή του σχήματος της αριστερής κοιλίας σε σφαιρικό από το φυσιολογικό ελλειψοειδές και την αποσύνδεση των θηλοειδών μυών από τη συστολική λειτουργία της αριστερής κοιλίας. Από το 1964 όμως είναι γνωστό ότι η αντικατάσταση της μιτροειδούς βαλβίδας με διατήρηση των γλωχίνων και του υποβαλβιδικού μηχανισμού έχει καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με την κλασική τεχνική.
Ανεύρυσμα της θωρακικής αορτής είναι η διάταση κατά 50% και πλέον της φυσιολογικής της διαμέτρου σε μια περιοχή όπου το τοίχωμα του αγγείου είναι αδύναμο. Αίτια είναι η αθηροσκλήρωση, η εκφύλιση του μέσου χιτώνα του αγγείου, ο διαχωρισμός του αορτικού τοιχώματος, οι διαταραχές του συνδετικού ιστού όπως στα σύνδρομα Μarfan και Ehlers- Danlos, η διγλώχινα αορτική βαλβίδα, η αορτίτιδα, η λοίμωξη, το τραύμα κ.α. Το ανεύρυσμα της αορτής είναι σοβαρή νόσος γιατί ανάλογα με το μέγεθός του κινδυνεύει να προκαλέσει ρήξη ή διαχωρισμό της αορτής.
Συμπτώματα είναι το θωρακικό άλγος, συμπτώματα πίεσης παρακείμενων οργάνων όπως δύσπνοια, δυσφαγία, βράγχος φωνής, αιμόπτυση και σύνδρομο άνω κοίλης φλέβας. Σε περίπτωση διάτασης της αορτικής ρίζας παράγεται διαστολικό φύσημα ανεπάρκειας της αορτικής βαλβίδας. Η ρήξη του ανευρύσματος αποτελεί δραματική επιπλοκή και εκδηλώνεται με εικόνα ολιγαιμικού shock από ακατάσχετη αιμορραγία. Πολύ συχνά τα ανευρύσματα είναι ασυμπτωματικά και διαγιγνώσκονται τυχαία κατά τη διάρκεια ελέγχου για άλλο λόγο.
Θεραπεία: Η θεραπεία εξαρτάται από τη θέση, το μέγεθος, και την συμπτωματολογία του ανευρύσματος. Σε ένα μικρό ασυμπτωματικό ανεύρυσμα συνιστάται η αναμονή και παρακολούθηση, συνήθως με αξονική τομογραφία, ανά τακτά χρονικά διαστήματα με ταυτόχρονο αυστηρό έλεγχο της αρτηριακής πίεσης. Ανευρύσματα που είναι μεγάλα ή προκαλούν συμπτώματα ή διογκώνονται ταχέως κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης έχουν ένδειξη για χειρουργική θεραπεία. Η τελευταία συνίσταται στην εκτομή του ανευρύσματος και στην αποκατάσταση της συνέχειας του αγγείου με τη χρήση προσθετικού μοσχεύματος. Επιπλέον, εάν το ανεύρυσμα αφορά στην ανιούσα αορτή και συνοδεύεται από σημαντική διάταση και της ρίζας της αορτής και ανεπάρκεια της αορτικής βαλβίδας, τότε η χειρουργική θεραπεία απευθύνεται και στα προβλήματα αυτά με αντικατάσταση ή επισκευή της αορτικής βαλβίδας και της αορτικής ρίζας. Πρόκειται για μείζονες επεμβάσεις που εκτελούνται με τη χρήση εξωσωματικής κυκλοφορίας. Στην περίπτωση επιπλέον ανευρύσματος του αορτικού τόξου, εφαρμόζεται η τεχνική της βαθειάς υποθερμίας με κυκλοφορική παύση.
Η αορτή αποτελείται από τρείς χιτώνες: τον έσω, τον μέσο και τον έξω χιτώνα. Ρήξη σε ένα σημείο (σημείο εισόδου) του έσω χιτώνα προκαλεί είσοδο του αίματος μέσα στο τοίχωμα της αορτής το οποίο έτσι διαχωρίζεται σε έκταση κατά μήκος του αγγείου δημιουργώντας ένα ψευδή αυλό. Το τοίχωμα του ψευδούς αυλού είναι λεπτό και αδύναμο.
Έτσι διατείνεται, προκαλώντας στένωση ή απόφραξη των κλάδων της αορτής, καθώς και ρήξη της αορτής. Ανάλογα με την εντόπισή του, διακρίνεται σε διαχωρισμό τύπου Α (ανιούσα αορτή, αορτικό τόξο) και τύπου Β (κατιούσα θωρακική αορτή), ενώ ανάλογα με τον χρόνο που παρέλευσε από την εμφάνισή του διακρίνεται σε οξύ, υποξύ και χρόνιο.
Αμέσως μετά την επέμβαση ο ασθενής μεταφέρεται για νοσηλεία στη Intensive Care Unit (ΜΕΘ), όπου και παραμένει συνήθως για δύο περίπου εικοσιτετράωρα. Η ΜΕΘ είναι ένας χώρος εντατικής παρακολούθησης όλων των ζωτικών λειτουργιών (αναπνοή, λειτουργία καρδιάς, νεφρική λειτουργία, κ.λπ.) και αντιμετώπισης των μετεγχειρητικών προβλημάτων.
Ο ασθενής μεταφέρεται στη ΜΕΘ κοιμισμένος και αρχίζει σιγά σιγά να αφυπνίζεται, όταν σταθεροποιηθούν οι ζωτικές λειτουργίες του. Ο ασθενής, μετά την αφύπνισή του, πρέπει να μείνει ήρεμος, να ανεχθεί τον τραχειοσωλήνα στο στόμα του, να εμπιστεύεται τους νοσηλευτές και τις νοσηλεύτριες και να συνεργάζεται μαζί τους.
Μετά την αφύπνιση, ο ασθενής επικοινωνεί με το περιβάλλον, αλλά δεν μπορεί να μιλήσει, γιατί έχει στο στόμα τον τραχειοσωλήνα που τον συνδέει με το αναπνευστικό μηχάνημα. Σταδιακά, και εφόσον το επιτρέπει η αναπνευστική κατάσταση του ασθενούς, η συμμετοχή του αναπνευστήρα θα μειωθεί μέχρι να επανακτήσει τη δική του αναπνοή, οπότε θα αφαιρεθεί και ο τραχειοσωλήνας. Μετά από αυτό υπάρχει δυνατότητα ομιλίας και κατάποσης νερού.
Στη ΜΕΘ, εκτός από τις φροντίδες για την αναπνοή, υπάρχει μέριμνα για τις άλλες λειτουργίες: χορηγούνται φάρμακα για την παροχή της καρδιάς, την πίεση και τις σφύξεις, ελέγχεται και ενισχύεται η νεφρική λειτουργία κ.λπ.
Μετά την αποσωλήνωση θα του ζητηθεί να αναπνέει βαθιά, να βήχει όποτε χρειάζεται και να κινητοποιηθεί. Εάν πονάει στο στέρνο, πρέπει να το αναφέρει για να του χορηγούνται παυσίπονα φάρμακα. Ο πόνος πρέπει να ελέγχεται για να μπορεί να αναπνέει σωστά και να ελαχιστοποιηθούν οι επιπλοκές από το αναπνευστικό (κατακράτηση εκκρίσεων, πνευμονίες κ.λπ.).
Όλες αυτές οι φροντίδες απαιτούν τη δική του συμμετοχή και συνεργασία με τους γιατρούς και το νοσηλευτικό προσωπικό. Επιτρέπεται η επίσκεψη ενός με δύο συνοδών αμέσως μετά το χειρουργείο και δύο φορές την ημέρα για μερικά λεπτά, για όσες μέρες χρειαστεί να παραμείνει εκεί.
Από τη Μ.Ε.Θ. θα μεταφερθείτε στον θάλαμο όπου θα παραμείνετε για τις επόμενες πέντε ημέρες περίπου.
Η περίοδος ανάρρωσης είναι περίπου έξι με οκτώ εβδομάδες, αν και ο κάθε ασθενής ακολουθεί τους δικούς του ρυθμούς. Θυμηθείτε πως είναι πολύ σημαντικό να παραμείνετε δραστήριοι όλο αυτό το διάστημα, αρκεί να μην υπερβάλετε.
Μερικές επιπλοκές είναι συχνές μετά από χειρουργείο καρδιάς, όπως: θωρακικός πόνος, ταχυπαλμίες, περικαρδίτιδα, δυσκολία στην κατάποση, ανορεξία, δυσκοιλιότητα, βραχνάδα, απότομες αλλαγές στην διάθεση καθώς και επιμολύνσεις.
Οι θωρακικοί πόνοι είναι συχνοί και αναμενόμενοι. Οι ιστοί έχουν ταλαιπωρηθεί και σκαφτεί για να παρθούν τα μοσχεύματα. Πιθανώς να έχετε μυικούς πόνους στο λαιμό, στους ώμους ή την πλάτη.
Πρέπει να παίρνετε κανονικά τα παυσίπονα που σας σύστησε ο γιατρός για να μπορείτε να αναπνέετε βαθιά και να βήχετε πιο αποτελεσματικά, να μπορείτε να κινείστε πιο άνετα και να κοιμάστε καλύτερα.
Θα πρέπει να παρακολουθείτε τις τομές σας και να αναφέρετε στον γιατρό κάθε σημάδι μόλυνσης που πιθανόν εντοπίσετε, όπως ερυθρότητα και πύον.
Χρειάζονται περίπου τέσσερις έως έξι εβδομάδες για να επουλωθεί πλήρως το στέρνο. Η σωστή στάση του σώματος, όπως επίσης και η σωστή αναπνοή συντελούν στην γρήγορη επούλωση της τομής. (Η θέση του κρεβατιού πρέπει να είναι ορθή γωνία κατά την διάρκεια της ημέρας).
Αποφύγετε τις απότομες κινήσεις του στέρνου. Επίσης όταν βήχετε ή φταρνίζεστε καλό είναι να συγκρατείτε τον θώρακα σας με τα δυό χέρια για να περιορίσετε τον πόνο.
Πολύ συχνά εμφανίζονται αρρυθμίες (συνήθως κολπική μαρμαρυγή), οι οποίες αντιμετωπίζονται εύκολα.
Η περικαρδίτιδα είναι μια άλλη πιθανή επιπλοκή. Η φλεγμονή του περικάρδιου συμβαίνει όταν ο υμένας που καλύπτει την καρδιά ερεθιστεί λόγω χειρουργείου. Προκαλεί πόνο στο στήθος που γίνεται πιο έντονος στην βαθιά αναπνοή και όταν είστε ξαπλωμένοι και ηπιότερος όταν κάθεστε. Μπορεί επίσης να συνοδεύεται από πυρετό. Η περικαρδίτιδα αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή πολύ αποτελεσματικά.
Για ένα μήνα περίπου ίσως να αισθάνεσθε αδύναμοι και να μην έχετε όρεξη. Προσπαθείστε να τρέφεστε όπως σας έχει υποδειχθεί, με περισσότερες πρωτεΐνες και σίδηρο για γρήγορη ανάρρωση.
Ένα άλλο συχνό μετεγχειρητικό πρόβλημα είναι η δυσκοιλιότητα που οφείλεται είτε στην μειωμένη δραστηριότητα, είτε στην μικρή σχετικά κατανάλωση τροφής ή ακόμη μπορεί να προκληθεί και από ορισμένα φάρμακα.
Ο αναπνευστικός σωλήνας μπορεί να ερεθίσει τις φωνητικές χορδές με αποτέλεσμα να εμφανιστεί βραχνάδα η οποία θα υποχωρήσει καθώς θα υποχωρεί και η φλεγμονή στις φωνητικές χορδές.
Επειδή είμαστε πιο ευάλωτοι στις ασθένειες όταν αναρρώνουμε μετά από κάποια εγχείρηση, πρέπει να μην έρχεστε σε επαφή με ασθενείς που μπορούν να σας μεταδώσουν κάποιο νόσημα, όπως κρυολόγημα, γρίπη, κλπ.
Κρατείστε στο ελάχιστο τις επισκέψεις. Δεν ωφελούν ιδιαιτέρως σε αυτό το στάδιο της ανάρρωσής σας και μπορεί να αποδειχθούν και επισφαλείς για την ευαίσθητη υγεία σας.
Θα πρέπει να συνεργάζεσθε με το προσωπικό της κλινικής, (νοσηλευτές, φυσιοθεραπευτές, γιατρούς, κλπ.), και να ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες τους προς όφελός σας.
Θα πρέπει να επαναλαμβάνετε τις αναπνευστικές ασκήσεις που σας σύστησε ο φυσιοθεραπευτής, όσο συχνά και με τον τρόπο που σας προτείνει. (Είναι πολύ σημαντικό να εξακολουθείτε να φυσάτε το σπιρόμετρο, να παίρνετε βαθιές αναπνοές και να βήχετε δυνατά, στηρίζοντας την τομή).
Όχι στην ακινησία. Δραστηριοποιηθείτε σταδιακά και σταθερά, όπως ακριβώς σας προτείνει ο φυσιοθεραπευτής σας.
Θα πρέπει να φοράτε τις κάλτσες συνεχώς και να τις βγάζετε μόνο για όσο χρόνο σας έχει υποδειχθεί.
Χρειάζεται να ανανήψετε και ψυχολογικά μετά από ένα χειρουργείο καρδιάς. Συνήθως οι αρχικές αντιδράσεις είναι άρνηση και άγχος που εναλλάσσονται διαρκώς. Είναι δύσκολο να παραδεχθεί κανείς ότι του συνέβη κάτι τέτοιο και συνήθως αισθήματα ανασφάλειας και φόβου ή ακόμη και κατάθλιψης μπορεί να σας ταλαιπωρούν για ένα διάστημα. Η ιδέα του θανάτου σίγουρα σας απασχολεί. Μην φοβάστε να εκφράσετε τα συναισθήματά σας, να μιλήσετε για τους φόβους σας και τις ανησυχίες σας με τα αγαπημένα σας πρόσωπα και σιγά-σιγά να αποδεχθείτε την κατάστασή σας.
Καθώς θα προχωράει η ανάρρωσή σας και θα επανακτάτε την ανεξαρτησία σας θα ξαναβρείτε και την αυτοπεποίθησή σας.
Χρειάζεται χρόνος για να προσαρμοστείτε στις νέες συνθήκες, και δεν είναι πάντα εύκολο.
Μία εβδομάδα περίπου μετά το χειρουργείο είστε έτοιμοι να επιστρέψετε στο σπίτι και να αναλάβετε σταδιακά τις δραστηριότητές σας. Είναι πολύ συνηθισμένο αμέσως μετά το χειρουργείο και για τον πρώτο κυρίως μήνα, η διάθεσή σας να είναι πεσμένη, να είστε ευσυγκίνητοι και να βρίσκεστε σε υπερένταση. Μερικοί ασθενείς βιώνουν ένα γενικευμένο άγχος ή ακόμη και κατάθλιψη.
Αδικαιολόγητη λύπη, ευσυγκίνητη διάθεση, μειωμένη όρεξη, πολύ πρωινό ξύπνημα, έλλειψη ενδιαφέροντος για πράγματα που σας ενδιέφεραν πριν, δυσκολία συγκέντρωσης είναι μερικά από τα συμπτώματα τα οποία βιώνουν οι περισσότεροι ασθενείς στην αρχή της μετεγχειρητικής περιόδου.
Η κατάθλιψη και το άγχος τις πρώτες 4-6 εβδομάδες μετά το χειρουργείο είναι φυσιολογικά, θεωρείστε τα σαν μέρος της διαδικασίας ανάρρωσης. Ωστόσο, ένα μικρό ποσοστό ασθενών εξακολουθεί να τα βιώνει και μετά το στάδιο της ανάρρωσης. Στην περίπτωση αυτή καλό είναι να συμβουλευτείτε έναν ειδικό.
Όταν η ψυχική υγεία δεν είναι ικανοποιητική, κάθε άλλη προσπάθεια για διατήρηση καλής υγείας, όπως η σωστή διατροφή και η συστηματική άσκηση, δεν είναι εφικτή.
Η άσκηση είναι πολυδιάστατη και θα πρέπει να περιλαμβάνει την ψυχική, πνευματική, εργασιακή και τη σωματική.
Φροντίστε να ξεκουράζεστε όταν το έχετε ανάγκη αλλά μην ενδώσετε στον υπερπροστατευτισμό κάποιων συγγενών που θέλουν να σας κρατήσουν έξω από κάθε δραστηριότητα.
Μπορείτε να επιστρέψετε στις αγαπημένες σας ενασχολήσεις σταδιακά. Θα σας τονώσει όχι μόνο ψυχολογικά αλλά είναι και ένας ευχάριστος τρόπος σωματικής άσκησης.
Η αεροβική άσκηση (γρήγορο βάδισμα, ποδήλατο, κολύμπι) είναι η ιδανική μορφή άσκησης για το καρδιαγγειακό σύστημα. Για να είναι επωφελής, πρέπει να γίνεται τακτικά, πέντε με έξι φορές την εβδομάδα και να διαρκεί τουλάχιστον 20-30 λεπτά τη φορά. Η γυμναστική με βάρη δυναμώνει μεν τους μύες και την αντοχή, αλλά δε βοηθά στο καρδιαγγειακό σύστημα.
Αν εισάγετε την καθημερινή αθλητική δραστηριότητα τώρα στη ζωή σας, μπορείτε να αρχίσετε με το βάδισμα, την πρώτη κιόλας εβδομάδα στο σπίτι, εφόσον το επιτρέπουν οι καιρικές συνθήκες (όχι πολλή ζέστη ή κρύο). Ξεκινάτε με λίγα μέτρα στην αρχή, περίπου 500 ημερησίως, και σταδιακά θα φθάσετε να βαδίζετε για μία ώρα περίπου 4-6 χιλιόμετρα. Εναλλακτικά, μπορείτε να κάνετε ποδήλατο (στατικό ή μη) και φυσικά κολύμπι. Μην ξεχνάτε ότι η άσκηση βελτιώνει τον μυϊκό τόνο και σας δυναμώνει μετά το χειρουργείο.
Μη σηκώνετε περισσότερα από 4-5 κιλά βάρος το πρώτο τρίμηνο, αλλά και αργότερα να αποφεύγετε τις υπερβολές.
Θυμηθείτε ότι τις πρώτες εβδομάδες μετά το χειρουργείο πολλοί ασθενείς νιώθουν συναισθηματικά ευαίσθητοι, με έντονες ψυχολογικές μεταπτώσεις (ευσυγκίνητοι, οξύθυμοι, κλπ). Άλλοτε μπορεί να αισθάνεσθε εξαντλημένοι, ίσως από έλλειψη ύπνου, τη λήψη φαρμάκων ή και από την ίδια την εγχείρηση. Είναι κάτι απόλυτα φυσιολογικό. Χρειάζεστε μόνο υπομονή και την ψυχολογική και συναισθηματική υποστήριξη των αγαπημένων σας προσώπων. Εάν, παρ’ όλα αυτά, μετά το τέλος της φάσης της ανάρρωσης (4-6 εβδομάδες μετά το χειρουργείο) τα συμπτώματα εξακολουθούν, καλό είναι να συμβουλευτείτε έναν ειδικό.
Μπορείτε να αναλάβετε σταδιακά τις σεξουαλικές σας δραστηριότητες δύο με τρεις εβδομάδες μετά την έξοδό σας από την κλινική. Εάν αισθάνεσθε κούραση και ένταση, περιμένετε μέχρι να αισθανθείτε καλύτερα. Είναι σημαντικό να ακούτε το σώμα σας. Όταν θα ανακτήσετε την υγεία και την αυτοπεποίθησή σας, τότε θα μπορέσετε να απολαύσετε τη σεξουαλική σας ζωή όπως και πριν.
Μπάνιο στο σπίτι μπορείτε να κάνετε αμέσως μετά την έξοδό σας από την κλινική, με χλιαρό νερό χωρίς να τρίβετε τις τομές. Μπάνιο στη θάλασσα μπορείτε να κάνετε μετά από 40 ημέρες, αποφεύγοντας την ηλιοθεραπεία στις πολύ καυτές ώρες της ημέρας.
Μπορείτε να οδηγήσετε αυτοκίνητο μετά την πάροδο τεσσάρων έως έξι εβδομάδων από την έξοδό σας από την κλινική.
Το κάπνισμα απαγορεύεται αυστηρά. Μελέτες έχουν δείξει ότι το κάπνισμα αυξάνει την καρδιακή συχνότητα, στενεύει τα αγγεία, αυξάνει την αρτηριακή πίεση (υπέρταση), προκαλεί σπασμό στα στεφανιαία αγγεία της καρδιάς και βλάπτει σοβαρά τους πνεύμονες. Το κάπνισμα είναι ό,τι χειρότερο μπορείτε να κάνετε στην καρδιά σας.
Καλό είναι να ξεκουράζετε τα πόδια σας στην ανάρροπη θέση. Θα πρέπει να συνεχίσετε να φυσάτε το σπιρόμετρο για 15-20 ημέρες ακόμη (20-30 φορές την ημέρα).
Η επιστροφή στην εργασία σας αποφασίζεται συνήθως στην επίσκεψη μετά την τέταρτη μετεγχειρητική εβδομάδα. Η απόφαση βασίζεται στο είδος της εργασίας σας, τις απαιτήσεις, τη φυσική σας κατάσταση, κλπ.
Για είκοσι περίπου μέρες μετά την έξοδό σας από το νοσοκομείο, να μετράτε την αρτηριακή πίεση και τη θερμοκρασία, κυρίως το απόγευμα, για προληπτικούς κυρίως λόγους.
